رویکرد نوین در اصلاح و ارائه سیستم طبقه بندی هوای شرجی ایران

پدیده شرجی (Humidex) در مناطق محدودی از کشور و با شاخص های خارجی مطالعه شده است و در بیشتر آنها برای محاسبه هوای شرجی در فرمول ها از فشـار بخارآب جزئی استفاده می شود اما پژوهشگران در ایران، به دشواری به آمار فشـار بخارآب جزئی روزانه ایستگاه هواشناسی کشور دسترسی دارند و نیاز احساس می گردد فرمول جدیدی برای محاسبه هوای شرجی تهیه گردد که آن سازگار با آب و هوای ایران بوده و از سهل وصول ترین متغیرهای آب و هواشناسی قابل دسترس از بازه ساعتی، روزانه تا ماهیانه استفاده شده باشد.

این پژوهش با هدف ارائه یک شاخص پدیده شرجی بومی شده به همراه اقلیم نمای هوای شرجی برای بررسی فراوانی، تداوم و شدت روزهای شرجی در سرتاسر ایران (به صورت یک نرم افزار) به انجام رسیده است. 

 در این تحقیق با تحلیل داده ها و اطلاعات 325 ایستگاه سینوپتیک کشور طی دوره آماری (1370 لغایت 1399)، نقشه های هوای شرجی برای ایران با شدت ضیف، متوسط و شدید ترسیم و ارائه گردید. 

نتایج تحقیق نشان داد براساس شاخص ارایه شده، شدت شرجی، سواحل جنوب و سپس سواحل شمال کشور، بیشترین فراوانی، تداوم و شدت شرجی را دارند اما در سایر نقاط کشور شرایط هوای شرجی وجود ندارد و اگر شرایط رطوبی و دمائی بالائی داشته باشند، آن مناطق تنها در آستانه شرجی تا شرجی ضعیف قرار دارند.

این سیستم جدید دارای ویژگی مهم به شرح ذیل می باشد:

طبقه بندی جدید هوای شرجی، برای تمامی نواحی اقلیمی ایران جوابگو می باشد. 

با یک فرمول کوتاه و آسان محاسبات هوای شرجی به صورت دستی انجام می شود. 

در این محاسبات از کمترین داده های هواشناسی استفاده شده است. 

محاسبات، پاسخگوی بازه های زمانی مختلف (ساعتی، روزانه، هفتگی و ماهیانه) می باشد. 

این سیستم طبقه بندی، شدت هوای شرجی را نیز مشخص می نماید. 

برای تفهیم بیشتر و آسان هوای شرجی، علاوه بر فرمول، این طبقه بندی اقلیمی ابزار کمکی دیگری چون اقلیم نمای هوای شرجی و نمودار تخصصی (مقایسه تمام ماه ها با هم در طول سال) برای ارائه دارد. 

خروجی کار بصورت یک نرم افزار طراحی و در این سایت (weather5.ir) برای عموم قابل دسترسی می باشد.

دریافت مستقیم نرم افزار: 

فایل Humidex.zip  را به حجم (17 مگابایت) دانلود و بعداز (unzip) کردن آن از داخل پوشه، فایل اجرایی را کلیک نمایید.

دریافت نرم افزار - به حجم 17 مگابایت

اگر به هر دلیلی فایل بالایی را نتواستید باز کنید، فایل اصلی برنامه) Humidex.xlsm (را به حجم (5 مگابایت) را از داخل پوشه in دانلود نمایید.

ساختار اصلی این نرم افزار، یک فایل در محیط اکسل برنامه نویسی شده  و تنها شرط استفاده از آن داشتن Office ماکروسافت می باشد.

توجه: قبل از اجرای فایل اکسل، حتما ماکروی اکسل خود را فعال نمایید (راهنمای فعال کردن ماکروی اکسل).

درباره ما:

این پژوهش به صورت مقاله در نشریه جغرافیا و مطالعات محیطی به آدرس ذیل به چاپ رسیده است:

https://sanad.iau.ir/Journal/ges/Article/979189

نویسنده و برنامه نویس:

رسول همتی، دکتری آب و هواشناسی، سازمان هواشناسی کشور، [e-mail]

استاد راهنما:

بتول زینالی، هئیت علمی، دانشگاه محقق اردبیل، [e-mail]

استاد مشاور:

فرامرز خوش اخلاق، هئیت علمی، دانشگاه تهران،  [e-mail]